1 Wat is een deurwaarder?

De gerechtsdeurwaarder is een openbaar ambtenaar. Om deze taken te mogen uitvoeren is de gerechtsdeurwaarder door de Kroon benoemd. Zo wordt de gerechtsdeurwaarder lid van de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG), wanneer de gerechtsdeurwaarder niet bekend is bij de beroepsorganisatie is het geen gerechtsdeurwaarder.

De gerechtsdeurwaarder moet, om zijn vak te mogen blijven uitoefenen, voldoen aan verschillende eisen. Zo moet hij zich houden aan de verschillende wet- en regelgeving, voldoen aan de Normen voor Kwaliteit en zich blijven bijscholen.

Naast het verrichten van ambtshandelingen is de gerechtsdeurwaarder ook bevoegd tot het verrichten van incassowerkzaamheden, de niet-ambtelijke werkzaamheden, zoals het versturen van incassobrieven.


2 Wat doet de deurwaarder voor u?

De gerechtsdeurwaarder verricht ambtelijke werkzaamheden, zogenoemde ambtshandelingen:

  • het uitbrengen van een dagvaarding;
  • het betekenen van het vonnis en het leggen van beslagen. Deze werkzaamheden zien op de procesinleiding en de tenuitvoerlegging, dus het voorwerk, voordat een zaak bij de rechter komt, en het ten uitvoer leggen van het vonnis, om uiteindelijk datgeen wat de rechter bepaald heeft ten uitvoer te kunnen leggen.

Het ambtelijk werk van de gerechtsdeurwaarder bestaat onder meer uit het oproepen van personen om voor de rechter te verschijnen (dagvaarden) en het uitvoeren van door de rechter uitgesproken vonnissen en door speciaal aangewezen instanties uitgevaardigde dwangbevelen. In het vonnis of dwangbevel staat wat iemand moet betalen en waarom hij daarvoor is veroordeeld. Zo’n vonnis of dwangbevel zou natuurlijk iedereen rustig naast zich neer kunnen leggen, wanneer niet iemand was aangewezen om zonodig de nodige dwang uit te oefenen. De ambtenaar die hiervoor is aangesteld is de gerechtsdeurwaarder. Wordt dus niet aan het vonnis of het dwangbevel voldaan, dan kan de gerechtsdeurwaarder beslag leggen op bijvoorbeeld het loon, de uitkering, het huis of de inboedel. Zo komt het geld dan alsnog binnen.

De gerechtsdeurwaarder heeft ook nog andere ambtelijke taken. Zo ontruimt hij bijvoorbeeld woningen op grond van een vonnis van de rechter, stelt hij goederen veilig in afwachting van een uiteindelijk vonnis, houdt hij toezicht bij openbare verkopingen en maakt hij processen-verbaal van constatering op. Al dit werk doet de gerechtsdeurwaarder in opdracht van particulieren, bedrijven, banken, instellingen en (semi-)overheid.


3 Wat mag een deurwaarder?

3.1 Deurwaarder kan beslag leggen
Wanneer u de aanmaningen niet (volledig) betaalt, kan een deurwaarder worden ingeschakeld. Een incassobureau kan geen beslag leggen op uw goederen, maar een deurwaarder kan dit wel. Goederen kunnen spullen zijn, maar bijvoorbeeld ook uw loon, uitkering of het tegoed op uw bankrekening. Om beslag te leggen heeft een deurwaarder wel eerst een vonnis nodig van de rechter. Op sommige goederen mag geen beslag worden gelegd. Dit zijn bijvoorbeeld uw bed, eten en drinken, en de kleren die u draagt.

3.2 Voor beslaglegging eerst rechtszaak
Voordat de deurwaarder beslag kan leggen, legt hij  de zaak voor aan de kantonrechter. U krijgt via de deurwaarder een dagvaarding om voor de kantonrechter te verschijnen. Hierin staat wat de eis van de schuldeiser is en wanneer u voor de rechter moet verschijnen. Als u het oneens bent met eis in de dagvaarding, kunt u zich verweren. Hoe dit werkt, staat in de dagvaarding.

3.3 Vonnis met verplichting tot betaling
Als de schuldeiser gelijk krijgt, bepaalt de rechter in een schriftelijk vonnis wat u moet betalen en wanneer. Dit gebeurt ook als u niet op de zitting verschijnt. De deurwaarder geeft dit vonnis aan u af. Als u toch niet betaalt, kan de deurwaarder met dat vonnis vervolgens beslag leggen op onder andere uw loon/uitkering (loonbeslag), auto of inboedel.

3.4 Instanties die zelf beslag kunnen leggen
Een aantal instanties hoeft geen deurwaarder in te schakelen om beslag te leggen. Zij kunnen zogeheten vereenvoudigd derdenbeslag leggen. Zij doen dit door een brief te sturen aan uw werkgever of uitkerende instantie.

De volgende instanties mogen zonder deurwaarder beslag leggen:

  • de Belastingdienst;
  • het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (bij alimentatie);
  • het Openbaar Ministerie (bij boetes);
  • de gemeente, het UWV en de Sociale Verzekeringsbank (bij terugvordering van uitkeringen).


4 Welke trajecten zijn er?

4.1 Sommatiefase
In deze fase wordt getracht de vordering te incasseren door middel van zowel schriftelijke als telefonische incasso. Deze fase kan maximaal 50 dagen in beslag nemen. Afwijkende afspraken zijn mogelijk.

Na het verstrijken van de betalingstermijn dient een schriftelijke herinnering te worden verstuurd met een laatste betaaltermijn van 14 dagen. In deze brief dient vermeld te worden dat na 14 dagen aanspraak wordt gemaakt op incassokosten, onder vermelding van de hoogte van de alsdan verschuldigde incassokosten, conform het besluit vergoeding buitengerechtelijke kosten.

4.2. Dagvaardingsfase
Als uw klant niet heeft gereageerd, wordt in overleg met u een dagvaarding gemaakt en uitgebracht. De deurwaarder roept uw klant op om voor de (kanton)rechter te verschijnen.

Uw klant kan in deze fase alsnog via een regeling betalen, maar een vonnis zal altijd bij de rechter worden ‘gehaald’ als zekerheid en als stok achter de deur.

4.3. Executiefase 
In deze fase wordt het verkregen vonnis aan uw klant overhandigd  door de deurwaarder. Als daarop geen betaling volgt zal het vonnis worden uitgevoerd, bijvoorbeeld door het leggen van beslag op allerlei waardevolle zaken, onroerende zaken, banktegoeden et cetera. Ook in deze fase kan uw klant nog betalen via een betalingsregeling.

5 Wat zijn de kosten?

Deurwaarders brengen in de fase voordat er een dagvaarding wordt uitgevaardigd veelal incassokosten in rekening. Vanaf het moment van dagvaarden brengt de deurwaarder ook andere kosten in rekening, namelijk kosten voor het verrichten van ambtshandelingen. Ambtshandelingen zijn de werkzaamheden van de deurwaarder die zij volgens de wet als enigen mogen verrichten, zoals, dagvaarden, betekenen (officieel overhandigen) van een vonnis, beslag leggen en ontruimen.

Welke kosten de deurwaarder voor ambtshandelingen in rekening mag brengen is geregeld in het Besluit tarieven ambtshandelingen gerechtsdeurwaarders. In de onderstaande tabel staan de kosten van de meest voorkomende ambtshandelingen vermeld:

5.1 Na vergeefse poging voltooide ambtshandeling
Wanneer de ambtshandeling na een of meerdere vergeefse pogingen alsnog wordt voltooid mag bij de volgende ambtshandelingen het tarief met een vast bedrag (zie kolom ‘vergeefs’ in tarievenoverzicht) worden verhoogd:

  • Betekening van een exploot aan het laatste bij de schuldeiser bekend geworden adres van de debiteur, dat ondanks verificatie bij bevolkingsregister, een of meerdere keren niet lukt. Voorwaarde is wel dat de deurwaarder in het exploot de data vermeldt waarop dat adres is geverifieerd aan de hand van gegevens uit de gemeentelijke basisadministratie en waarop betekening aan dat adres niet mogelijk is gebleken. (Verhoging geldt niet voor vergeefs dagvaarden)
  • Wanneer de deurwaarder schriftelijk aankondigt dat hij op een bepaald tijdstip komt om beslag op roerende zaken (inboedel) te leggen, en betrokkene is niet thuis, dan mag het tarief met een vast bedrag worden verhoogd, wanneer in een later stadium alsnog beslag op de inboedel wordt gelegd. Voorwaarde is wel dat de deurwaarder in het exploot vermeldt wanneer de schriftelijke aankondiging en de poging om beslag te leggen heeft plaatsgevonden.

 5.2 Gestaakte ambtshandeling
Wanneer de deurwaarder ter plaatse van de uitvoering van de desbetreffende ambtshandeling is getreden en deze niet doorgaat omdat betrokkene de schuld voldoet, dan dient het tarief van de ambtshandeling gehalveerd te worden.
Bijvoorbeeld: De deurwaarder is ter plaatse om beslag op inboedel te leggen en de debiteur betaalt de vordering in z’n geheel. De deurwaarder mag dan de helft van het tarief voor beslag op inboedel in rekening  brengen.
Het stakingstarief is dus niet bedoelt voor een aangekondigd beslag op inboedel dat niet doorgaat omdat de deurwaarder niet komt opdagen.

 5.3 Kosten voor inning van gelden
Wanneer één of meer schuldeisers beslag op inkomen leggen, is de deurwaarder met het oudste beslag belast met de inning en verdeling van de opbrengst. Hiervoor mag deze deurwaarder maandelijks kosten in rekening brengen.

Bijvoorbeeld: 
Vier schuldeisers hebben op het inkomen van de debiteur beslag gelegd. De deurwaarder van de oudste beslaglegger is belast met de inning en verdeling van de opbrengst. Hij mag hiervoor per maand € 33,28 incl. BTW in rekening brengen. 

Zie voor de hoogte van het tarief de volgende tabel:

Art. 3 Kosten derdenbeslag op periodieke betalingen 2015 (excl. BTW) per maand
a enkelvoudig derdenbeslag € 9,92
b twee samenlopende derdenbeslagen, en: € 15,78
c voor ieder daarop volgend derdenbeslag (per beslag) € 5,86


5.4 Verschotten
Soms moet een deurwaarder een derde inschakelen om een ambtshandeling te kunnen verrichten. Bijvoorbeeld:

  • kosten slotenmaker i.v.m. beslag inboedel of ontruiming;
  • advertentiekosten i.v.m. aankondiging openbare verkoop;
  • leges voor controle van het adres bij de gemeentelijke basisadministratie i.v.m. betekening van een exploot.

Voorwaarden voor doorberekening van deze kosten (verschotten) zijn:

  1. zowel maken als hoogte van de kosten moeten noodzakelijk zijn om de ambtshandeling te kunnen verrichten;
  2. vermelding van de verschotten aan de voet van het exploot, en;
  3. de verschotten mogen niet eerder betrokken zijn in de berekening van de proceskosten of bepaling kosten van tenuitvoerlegging.

Wanneer de verschotten niet bij wettelijk voorschrift zijn bepaald gelden twee extra voorwaarden:

  1. de deurwaarder verklaart in exploot dat het doen en beloop van de verschotten voor de goede verrichting van de ambtshandeling noodzakelijk waren en dat hij geen rechtstreeks of middellijk belang heeft in de onderneming die de kosten factureerde;
  2. de deurwaarder hecht een afschrift van de factuur aan het exploot.

De kosten voor verificatie van het adres bij de gemeentelijke basisadministratie zijn bij wettelijk voorschrift bepaald, dus hiervoor gelden deze extra voorwaarden niet.

Verschotten moeten noodzakelijk zijn om een ambtshandeling te verrichten. Dat is de reden waarom de deurwaarder kosten voor inschakeling van handelsinformatiebureaus niet als verschotten in rekening mag brengen. Handelsinformatiebureaus zijn bedrijven die gespecialiseerd zijn in het verzamelen van met name financiële gegevens over debiteuren. Niet geoorloofde methoden, zoals bij de buren informeren, worden hierbij niet geschuwd.

Verschotten moeten gekoppeld zijn aan een ambtshandeling. Dit betekent dat een deurwaarder in de incassofase geen informatiekosten in rekening mag brengen. Dit mag pas bij het betekenen van een dagvaarding of een ander exploot.

 5.5 BTW over kosten deurwaarder
De deurwaarder verhoogt de tarieven met 21% BTW indien de opdrachtgever niet BTW-plichtig is en dus de in rekening gebrachte BTW niet kan verrekenen. Niet BTW-plichtig zijn bijvoorbeeld:

  • verhuurders;
  • onderwijsinstellingen;
  • banken;
  • verzekeringsmaatschappijen;
  • medische beroepen;
  • de overheid.

Wanneer voor de schuldeiser het lage BTW-tarief van 6% geldt zoals bij waterbedrijven, dan kan de schuldeiser de aan de deurwaarder verschuldigde BTW ook verrekenen. Dus in het geval van schulden aan een waterbedrijf mag de deurwaarder over de kosten geen BTW berekenen.

5.6 Onnodig kosten maken
Er zijn situaties waarin het maken van kosten op zichzelf niet redelijk is en de rechter deze zal afwijzen of beperken. Een aantal voorbeelden:

  • De schuldeiser stort teveel ontvangen premie terug terwijl hij tegelijkertijd nog premie te innen heeft. Hij had eenvoudig kunnen verrekenen. De incassokosten en de proceskosten (kosten dagvaarding e.d.) komen dan voor eigen rekening van de schuldeiser.
  • De schuldeiser had de vordering mee kunnen nemen in een eerder procedure omdat de vordering ook toen al opeisbaar was. De incassokosten en proceskosten (kosten dagvaarding e.d.) komen voor eigen rekening.
  • Een deurwaarder legt voor een tweetal dwangbevelen van dezelfde schuldeiser twee keer beslag op het inkomen. Het beslag had in één exploot gekund.

 5.7 Nakosten / nasalaris
In het vonnis staan de ‘proceskosten‘ vermeld. Dit zijn de kosten voor dagvaarding en het salaris van de gemachtigde die namens de schuldeiser optreedt. In veel zaken treedt de deurwaarder als procesgemachtigde op. De proceskosten kunnen op de debiteur worden verhaald op basis van het vonnis.
Om een veroordelend vonnis ten uitvoer te leggen worden ‘executiekosten’ gemaakt. Kosten voor het leggen van beslag e.d. Deze executiekosten worden in mindering gebracht op de opbrengst van het beslag.

Er is ook nog een derde kostensoort te onderscheiden, namelijk ‘nakosten’. Dit zijn ná de uitspraak, doch vóór de executie ontstane kosten. Het gaat hier om kosten die gemaakt worden vanwege onder andere de volgende werkzaamheden:

  • bestuderen van het vonnis;
  • informeren van de schuldeiser
  • overleg over de wijze van incasso.

Meestal zal de rechter in het vonnis niet de ‘nakosten’ vaststellen omdat deze kosten nog gemaakt moeten worden.
Tot voor kort werd er vanuit gegaan dat de deurwaarder deze kosten dan niet bij de betekening van het vonnis in rekening mag brengen. Wanneer de schuldeiser de nakosten wel in rekening wilde brengen moest hij de rechter om een apart bevelschrift verzoeken. Pas wanneer deze werd verleend konden de nakosten op de debiteur worden verhaald.
Inmiddels wordt na een arrest van de Hoge Raad en een uitspraak van de rechtbank Amsterdam hier anders over geoordeeld: Als de rechter in het vonnis geen nakosten heeft begroot wil dat niet zeggen dat de executoriale titel niet tevens de nakosten omvat. De kosten mogen dus in rekening worden gebracht. Alleen wanneer de hoogte van de nakosten worden betwist moet de schuldeiser deze alsnog via debevelschriftprocedure door de rechter laten begroten.

De voorzieningenrechter Amsterdam heeft op 23 december 2010 bepaald dat de hoogte van nakosten voor kantonprocedures redelijk is, wanneer deze niet meer bedraagt dan 50% van het voor rechtbankprocedures geldende liquidatietarief. Wanneer de schuldeiser meer kosten in rekening wil brengen, moet de deurwaarder de debiteur er op wijzen dat hij de kosten kan betwisten. Bij buitensporige nakosten kan de deurwaarder ook zelf een procedure, het zogenaamde deurwaardersrenvooi, starten.

Het is overigens de vraag hoe kantonrechters na de uitspraak van de voorzieningenrechter Amsterdam bij een bevelschriftprocedure gaan oordelen over nakosten. Worden de nakosten standaard toegewezen, of moeten er toch noemenswaardige werkzaamheden tegenover staan? En als het wordt toegewezen, hoeveel dan. Een bedrag aan nakosten ad 50% van het voor rechtbankprocedures geldende liquidatietarief is vrij hoog.

Voorbeeld kosten beslag op inkomen

Voorbeeld kosten beslag op bankrekening

Voorbeeld kosten beslag op inboedel

* Procedures voor de sector Kanton betreft vorderingen met een hoofdsom tot € 25.000 en huurzaken. Vorderingen boven € 25.000 worden door de rechtbank behandeld, met uitzondering van huurzaken.

** Voor de ambtsverrichtingen gelden de tarieven zoals opgenomen in het Besluit tarieven ambtshandelingen gerechtsdeurwaarders (Btag). Voor de geldende tarieven ter zake de proces-kosten, waaronder griffierechten en salaris gemachtigde, verwijzen wij u graag naar www.rechtspraak.nl.

*** Er is sprake van ‘ontbreken verhaal’ als de debiteur aantoonbaar failliet is verklaard, de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen van toepassing is of uit overige informatie door ons kan worden afgeleid dat incasso op korte termijn uiterst dubieus is.

6 Beslagvrije voet

Wanneer beslag is gelegd op uw inkomen (inkomens-/loonbeslag) wordt een beslagvrije voet vastgesteld. De gerechtsdeurwaarder kan alleen dat deel van het inkomen dat boven de beslagvrije voet uitkomt in beslag nemen. Eenvoudig gezegd bedraagt de beslagvrije voet in beginsel 90% van de toepasselijke bijstandsnorm. Daarnaast wordt in de beslagvrije voet rekening gehouden met woonkosten, premie ziektekostenverzekering en mogelijk andere inkomsten van u en uw eventuele partner. Het deel boven de beslagvrije voet wordt door werkgever of uitkerende instantie aan de gerechtsdeurwaarder overgemaakt, totdat de volledige schuld is voldaan. Uw werkgever of de uitkerende instantie is verplicht hieraan mee te werken.

Het is de gerechtsdeurwaarder die, namens de beslaglegger, de beslagvrije voet moet berekenen op grond van de hem bekende informatie. In dit kader willen wij u wijzen op uw informatieplicht, zoals is bepaald in art. 475g Rv, waarmee u verplicht bent de gerechtsdeurwaarder desgevraagd op de hoogte te stellen van uw bronnen van inkomsten. Wanneer uw omstandigheden wijzigen is het verstandig de gerechtsdeurwaarder direct op de hoogte te stellen van alle relevante informatie, zo kan de gerechtsdeurwaarder, namens de beslaglegger, de beslagvrije voet eventueel opnieuw berekenen.


7 Wet- en regelgeving:

Het kabinet-Rutte-Asscher wil een Centraal Digitaal Beslagregister (CDB) oprichten. Gerechtsdeurwaarders moeten bij dit register hun beslagen aanmelden. Het register geeft beter inzicht in de situatie van mensen met schulden. Hierdoor kan een gerechtsdeurwaarder zijn opdrachtgever beter inlichten over de mogelijkheden van incassomaatregelen. Dit bevordert dat schuldeisers de beslagvrije voet respecteren. Het is nog niet bekend wanneer het register klaar is.

 

Auteur: VVCM

Shares