De technologische ontwikkelingen gaan steeds sneller, de conjunctuur vertoont vaker schommelingen en het consumentengedrag verandert. Dit leidt enerzijds tot meer onzekerheid, anderzijds biedt het bedrijven ook kansen. Ook voor het kleinbedrijf. Vanwege hun omvang zijn deze bedrijven flexibel genoeg om zich snel aan nieuwe ontwikkelingen aan te passen. Doordat technologieën bijvoorbeeld steeds goedkoper worden, worden ze ook voor kleinere ondernemers interessant. Hiermee kunnen ze hun voordeel doen in de snel veranderende wereld.

Vernieuwing ook in het kleinbedrijf noodzakelijk
Bijna de helft van de ondernemers in het kleinbedrijf is zich ervan bewust dat technologische vernieuwing tegenwoordig sneller gaat dan vijf jaar geleden. Dat blijkt uit onderzoek onder 850 kleine (2 tot 50 werknemers) en middelgrote ondernemers (50 tot 250 werknemers). Vooral ondernemers in de zakelijke dienstverlening, landbouw en detailhandel zijn het met deze stelling eens. Voorbeelden van technologische vooruitgang in het kleinbedrijf zijn onder meer digitalisering van de bedrijfsprocessen, werken in the cloud en het gebruik van social media.

Slimmere computers hebben grootste impact
Wat is nu die technologische vernieuwing? In 2015 heeft ING Economisch Bureau zeven technologieën geïdentificeerd die richting 2025 de grootste impact op bedrijven hebben. De meeste technologieën, zoals big data, robotisering en 3D-printing, zijn voor een meerderheid van de kleinere ondernemers vooralsnog een ‘ver van mijn bed show’. Volgens slechts één op de tien ondernemers in het kleinbedrijf heeft alleen ‘slimmere computertechnologie’ een wezenlijke impact op het bedrijf. Ter vergelijking: in het middenbedrijf vindt één op de vier ondernemers dit.

Businessmodel niet langer houdbaar
Hoewel bijna de helft van de kleine ondernemers zich ervan bewust is dat de technologische ontwikkelingen sneller gaan dan vijf jaar geleden, is slechts een derde van mening dat dit invloed heeft op zijn of haar businessmodel. Bij de middelgrote ondernemers is meer dan de helft deze mening toegedaan. Met name ondernemers in de zakelijke dienstverlening en de industrie verwachten hun businessmodel de komende jaren aan te moeten passen. Het is opmerkelijk dat ondernemers in de detailhandel en non-food aangeven dat technologische vernieuwingen in hun sector steeds sneller gaan, maar dat de meesten geen directe noodzaak zien hun businessmodel te veranderen. Terwijl juist ondernemers in deze sector kampen met snelgroeiende concurrentie van online winkels en een veranderend consumentengedrag

Veranderend consumentengedrag
Bedrijven hebben niet alleen te maken met technologische ontwikkelingen, ook het consumentengedrag verandert. Zo zijn consumenten door de economische crisis terughoudender geworden met hun bestedingen. Daarnaast kopen consumenten steeds meer en meer online. ING Economisch Bureau verwacht dat deze ontwikkeling doorzet en dat tegen 2025 ongeveer 20% tot 25% van de bestedingen in de detailhandel online plaatsvinden. Een bijkomend effect van de online verkopen is dat prijzen transparanter worden, waardoor consumenten steeds prijsbewuster gaan winkelen. Met name ondernemers in de retail moeten hun businessmodel aan deze ontwikkelingen aanpassen om ook in de toekomst bestaansrecht te hebben

Kleinbedrijf eerder volger dan koploper
Om de technologische ontwikkelingen het hoofd te bieden, is het belangrijk dat je als bedrijf snel op trends inspeelt of, nog beter, om trendsetter te zijn. De meeste ondernemers in het kleinbedrijf zien hun bedrijf echter eerder als volger op het gebied van technologische ontwikkelingen dan als koploper. Ongeveer één op de tien kleine ondernemers stelt dat zijn bedrijf koploper is, terwijl bijna tweederde aangeeft volger te zijn. Bij middelgrote ondernemers geeft daarentegen één op de vijf ondernemers aan koploper te zijn.

Landbouw en industrie meest innovatief
Dat meer middelgrote ondernemers zichzelf als koploper beschouwen dan kleine ondernemers, hangt samen met de sector waarin ze actief zijn. Zo zijn veel kleine ondernemers actief in minder innovatieve sectoren als detailhandel, zorg en de horeca. Terwijl de middelgrote ondernemers vaker in innovatieve sectoren als de landbouw en industrie zitten. Eén op de vijf ondernemers in deze sectoren stelt dan ook koploper te zijn. Andere eigenschappen van koplopers zijn dat ze veelal internationaal actief zijn en het doorgaans grotere bedrijven betreft (meer dan 20 werknemers).
Investeren in kennis om inzicht te verkrijgen
Op de vraag hoe ondernemers zich op de hoogte stellen van alle nieuwe technologische ontwikkelingen, wordt investeren in kennis het vaakst genoemd. Kleine ondernemers investeren met name in eigen kennis, terwijl middelgrote bedrijven eerder in kennis van werknemers investeren. Naast opleidingen en cursussen vallen hieronder ook het bezoeken van seminars, bijeenkomsten, beurzen en congressen. Daarnaast zoeken ondernemers ook vaak op internet naar informatie. Om personeel te stimuleren met vernieuwingen te komen, is het belangrijk dat medewerkers weten waar het bedrijf op strategisch niveau mee bezig is.

Technologieën ook voor kleinbedrijf belangrijk
Doordat technologie steeds goedkoper wordt, is het ook voor kleinere ondernemers interessant. Desondanks schat een meerderheid van de kleine ondernemers de impact van nieuwe technologieën op hun bedrijf gemiddeld laag in. Ook kleine ondernemers ontkomen echter niet aan deze ontwikkelingen. In plaats van een bedreiging biedt dit juist kansen voor het kleinbedrijf.

Flexibel, vernieuwend en klantgericht
De grootte van een bedrijf is door de nieuwe technologieën niet langer van doorslaggevend belang. Dankzij bijvoorbeeld cloud computing maken kleine ondernemers steeds vaker van vrijwel dezelfde diensten gebruik als grote ondernemers zonder dat dit forse investeringen vergt. Het vermogen van een bedrijf om de technologische ontwikkelingen het hoofd te bieden, zit hem tegenwoordig dan ook meer in de mate van innovativiteit, flexibiliteit en klantgerichtheid. Eigenschappen die de meeste kleine ondernemers niet vreemd zijn en waar ze hun voordeel mee kunnen doen.

Klant niet langer koning maar keizer
Kleinere bedrijven zijn per definitie flexibeler en wendbaarder dan grotere bedrijven. Hierdoor kunnen zij relatief sneller inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Ook op het gebied van klantgericht werken is het kleinbedrijf in het voordeel. De klant weet tegenwoordig precies wat hij wil, wat het kost en waar het verkrijgbaar is. Om de klant voor je te winnen en te behouden, wordt het voor bedrijven nog belangrijker om het klantbelang voorop te zetten. Voor het kleinbedrijf is dit altijd al het geval geweest. Doordat kleinere bedrijven doorgaans dichter bij de klant staan dan een (middel)groot bedrijf, kan het hier het verschil maken met een persoonlijke benadering en sterke service. Social media en Big data helpen de ondernemer hierbij.

Meer innovatie door samenwerking
Op het gebied van vernieuwing kan zeker in het kleinbedrijf nog één en ander worden verbeterd. Nog te veel ondernemers hebben een afwachtende houding die vernieuwing in de weg staat. Andere belemmeringen voor innovatie zijn een gebrek aan tijd, kennis en financiële middelen. Samenwerking met partijen zoals kennisinstellingen, andere bedrijven uit de sector, of juist met bedrijven uit andere sectoren, kan een oplossing bieden. Om de samenwerking te laten slagen, is het wel belangrijk dat er sprake is van gelijke partijen, die naar een gezamenlijk doel toewerken.

Ondernemer is aan zet
Kortom, nieuwe technologieën, conjuncturele schommelingen en een veranderend consumentengedrag leiden tot een grotere onzekerheid voor bedrijven, maar bieden juist ook kansen. Voor alle ondernemers is het van belang dat ze bovenop de ontwikkelingen zitten en daarnaar handelen. De tijden zijn voorbij dat je rustig langs de zijlijn afwacht om te zien wat er allemaal gebeurt. Daarmee zet je je zelf op achterstand. De ontwikkelingen gaan zo snel dat vernieuwing noodzakelijk is om de continuïteit van je bedrijf veilig te stellen.

Auteur: Katinka Jongkind is Econoom MKB bij ING Economisch Bureau.
Bron: De Credit Manager, jaargang 2016, nummer 1.

Shares