Internationaal zakendoen is niet makkelijk. Naast de taalbarrière en de cultuurverschillen spelen de rechtssystemen en de afstand een rol. Samen met Bierens Advocaten organiseerde de VVCM op woensdag 12 november een bijeenkomst met de titel ‘Kennissessie Landencarrousel’, waarbij Credit Tools in Zaltbommel als gastgever optrad.

Mr. Sander Bierens trapte af met een korte introductie van zijn organisatie. Bierens bestaat al 60 jaar, heeft inmiddels 100 medewerkers in dienst verdeeld over 8 kantoren in zowel binnen-als buitenland. Bierens werkt met native speakers en heeft een groot netwerk van advocaten en heeft daardoor een wereldwijde dekking.  Statistisch gezien incasseert Bierens 95% van de hoofdsom.
Mr. Bierens vertelde dat de zaken steeds complexer worden, vooral omdat de eenvoudige zaken als gevolg van goed intern credit management zelf worden behandeld of vermeden!
Bierens startte met een algemeen verhaal over onder andere de meest voorkomende procedures die er zijn bij buitenlandse debiteuren zoals:
•    Bodemprocedure in het buitenland
•    Bodemprocedure in Nederland
•    Europees Betalingsbevel (EBB) in het buitenland
•    EBB in Nederland.

Maar de hamvraag is: in welk land kan worden geprocedeerd en welk recht is van toepassing?
In het contractenrecht staat het partijen in principe vrij om af te spreken welk recht zij van toepassing verklaren en welke rechter zij kiezen voor hun geschillen: ze kunnen een rechtskeuze en een forumkeuze uitbrengen. Helaas is het niet altijd zo eenvoudig, partijen kunnen zijn vergeten hier afspraken over te maken of er is onenigheid over de vraag of de rechtskeuze of forumkeuze geldig is.
Problemen kunnen rijzen in verband met algemene voorwaarden. Als de recht- of forumkeuze is opgenomen in de algemene voorwaarden, is vereist dat het gebruik van de algemene voorwaarden duidelijk bekend is gemaakt aan de wederpartij en dat de wederpartij een redelijke mogelijkheid heeft gehad om de algemene voorwaarden in te zien. Bij elke overeenkomst moet dus duidelijk worden verwezen naar de algemene voorwaarden en de voorwaarden moeten beschikbaar zijn in een taal die de wederpartij kan begrijpen (in het Engels of de taal waarin je zaken doet). Het is verstandig om bij de offerte ook de algemene voorwaarden mee te sturen, want alleen het deponeren van de algemene voorwaarden bij een Kamer van Koophandel is niet voldoende. Als de wederpartij ook algemene voorwaarden gebruikt, is het verstandig om hier direct op te reageren omdat anders een zogeheten battle of forms kan ontstaan. Uiteraard moet ook de bepaling waarin de rechts- en/of forumkeuze zelf is opgenomen duidelijk zijn.
Voor internationale koopovereenkomsten geldt dat ook het Weens Koopverdrag**  het toepasselijke recht kan zijn. Dit is het geval wanneer koper en verkoper in twee verschillende staten zijn gevestigd, indien beide staten lid zijn van het verdrag of indien één staat lid is bij het verdrag en dit ook het recht is dat van toepassing is. Het Weens Koopverdrag is automatisch van toepassing, partijen zullen dit dus expliciet in hun overeenkomst moeten uitsluiten als ze dit niet willen. Dit wordt in de praktijk ook vaak gedaan.
** een internationaal verdrag dat het recht inzake internationale koop- en verkoopovereenkomsten van roerende zaken eenmaakt. Het wordt gezien als een van de meest succesvolle internationale eenmakingsverdragen en is geratificeerd door  83 staten, waaronder de meeste Westerse en Europese staten. De belangrijkste afwezige handeldrijvende staten zijn Hong Kong, India, Zuid-Afrika, Taiwan en het Verenigd Koninkrijk.

Als er geen rechtskeuze is gemaakt, zijn de volgende objectieve criteria van belang:
•    Koopovereenkomsten: vestigingsplaats verkoper
•    Dienstverlening: vestigingsplaats dienstverlener
•    Koop of huur van een onroerende zaak: plaats waar het onroerend goed is gelegen
•    Distributieovereenkomst: de vestigingsplaats van de distribiteur
•    Vervoersovereenkomst: vestigingsplaats van de vervoerder (mits ook de plaats van aflevering of ontvangst, ander het recht van de plaats van aflevering).

Als er geen forumkeuze is gemaakt, is voor het bepalen van de bevoegde rechter van belang :
•    Hoofdregel: woon- of vestigingsplaats gedaagde (hier kan altijd worden geprocedeerd als geen forumkeuze is gemaakt)
•    Koopovereenkomsten: plaats levering
•    Dienstverlening: plaats verstrekken diensten
•    Andere overeenkomsten: plaats van uitvoering
•    Koop of huur van een onroerende zaak: plaats waar het onroerend goed is gelegen (geen forumkeuze mogelijk!).

Van belang is dus dat de bevoegde rechter en het toepasselijke recht twee verschillen zaken zijn: een buitenlandse rechter moet soms Nederlands recht toepassen en andersom kan een Nederlandse rechter ook vreemd recht toepassen.

Europese Executoriale Titel
De EET-Verordening (Europese Executoriale Titel) is een verordening die het mogelijk maakt om niet-betwiste schuldvorderingen in een andere EU-lidstaat zonder rechtelijke tussenkomst ten uitvoer te leggen. De verordening is van toepassing sinds oktober 2005 met uitzondering van Denemarken.
Er is sprake van een niet-betwiste vordering als de debiteur bij schikking uitdrukkelijk heeft ingestemd met de schuldvordering, zich niet heeft verweerd in de procedure, niet is verschenen of de schuldvordering bij authentieke akte heeft erkend.

Europees betalingsbevel
De EBB-Verordening (Europees betalingsbevel) maakt het mogelijk voor niet-betwiste schuldvorderingen mogelijk om in een andere EU-lidstaat het bevel ten uitvoer te leggen zonder enige intermediaire tussenkomst. De verordening is van toepassing sinds december 2008 met uitzondering van Denemarken.
Het verzoek om een Europees betalingsbevel wordt gedaan door middel van een standaardformulier. De debiteur heeft 30 dagen de tijd om verweer te voeren door middel van……..u leest het goed…..het zetten van een kruisje! In plaats van de EBB-procedure zal dan een gewone procedure worden gevoerd, wat de zaak aanzienlijk vertraagt. Het blijkt dat het kruisje in Spanje bijna altijd wordt gezet in tegenstelling tot de praktijk in Duitsland.

Duitsland:
Angelika Unger; 7 jaar werkzaam bij Bierens in Amsterdam.
Duitsland is het belangrijkste exportland van Nederland en het is derhalve schokkend om te constateren  hoe het is gesteld met de kennis van de Duitse taal of van hun cultuur. Als het goed gaat zijn er geen problemen maar als het mis gaat, is er een groot handicap.

Cultuurverschillen
De belangrijkste cultuurverschillen zijn dat je niet te snel tutoyeert en afstand bewaart ( zaken doen is geen vriendschap ). Toon respect.
Ten tweede level met je gesprekpartner. Als zij de directeur sturen, dan jullie bedrijf ook.
Een groot verschil is dat wij een echt koopmansvolk zijn dat graag wil verkopen en daarbij de zaak vaak te eager doen voorkomen. Als je voor product A gaat, probeer dan niet ook B en C mee te nemen in de deal. Betracht geduld en wees niet te opdringerig.
Rechtsstelsel
In Duitsland is een faillissement aanvraag geen incasso pressiemiddel. De GmbH moet zelf binnen drie weken faillissement aanvraag op straffe van een boete. De leden van de directie zijn niet privé aansprakelijk.
Conservatoir beslag kan alleen middels een vonnis.
De verjaring van de vordering in Duitsland is 3 jaar beginnend aan het eind van het kalenderjaar dat de vordering ontstond.
Eigendom Voorbehoud is niet zo sterk als bij ons. Het is interessant als preferente vordering bij een faillissement maar meer ook niet.
Een procedure in Duitsland gaat vrij snel en goedkoop via het Mahnverfahren. Binnen 6 tot 8 weken. Zo niet kan je een bodemprocedure opstarten.
Beslagleggen van roerende goederen gaat via de deurwaarder, onroerende goederen via de rechter.
Ook hier geldt ; kijk naar welk recht van toepassing is.
Een actueel hot item was dat een Duitse recht bij een faillissement had bepaald dat alle betalingsregelingen tien jaar voorafgaande aan het faillissement moeten worden terugbetaald onder het mom dat andere crediteuren dan zouden zijn benadeeld.
Er was enig consternatie in Nederland na deze uitspraak. Mr. Unger nuanceerde dit door te zeggen dat dit geldt voor een termijn van 3 maanden voorafgaand aan het faillissement. Die tien jaar is wel het geval als er aantoonbare fraude of benadeling van andere crediteuren is geweest.

België:
De heer Zijad Jusic presenteerde op vlotte wijze de situatie in zijn land met opvallendste conclusie; België neigt qua cultuur en wetgeving het meest naar Frankrijk en Nederland meer naar Duitsland.
Er is een hoge mate van werkloosheid (8,6%) als gevolg van grote ontslaggolven. De export van  Nederland bedraagt 41 miljard.

Zakencultuur
Creëer vertrouwen met de Belg en investeer in de relatie. Dat hoort ook een uitgebreide lunch of diner bij, kortom neem de tijd en focus op de lange termijn. Bied kwaliteit.
Mijd te direct zijn, en denk eraan dat de prijs niet de belangrijkste Unique Selling Point is.

Rechtssysteem
Er is een makkelijke rechtsingang en redelijk goedkoop. Het griffierecht is vergeleken met Nederland relatief laag. Somma tot 100.000 euro kosten in Nederland 3900 euro aan griffierechten terwijl in België de kosten dan 350 euro bedragen.
Bij een betwisting worden er meerdere schriftelijke ronden gehouden die wel tot een jaar kunnen duren. Bij minder complexe zaken kan het sneller middels de conclusiekalender.
In Hoger Beroep gaan kost 3 jaar.
Altijd een vonnis halen, dan daarmee naar de deurwaarder die gaat onderzoeken. Daarna pas sprake van faillissement.

Frankrijk door mevr. Anne-Isabelle Cador
Frankrijk is als de 5e economie van de wereld, een belangrijke export markt voor Nederland maar ook een gevaarlijke want wanbetaling ligt op de loer.

Franse cultuur
De taal is een barrière;. Fransen doen geen zaken in een andere taal. Tevens is het enorm gecentraliseerd bestuurd.
Opvallend ook is dat van de 3,14 miljoen bedrijven er 3 miljoen eenmanszaken zijn.
Fransen nemen de tijd om een beslissing te nemen, willen details kennen, zijn formeel en niet flexibel. En…Fransen hebben een arrogant imago.

Zakendoen
Win informatie op sites als infogreffe.com, societe.com, pagesjaunes.fr of bodac.fr.
Spreek zo veel mogelijk op papier af ook over incasso kosten want Franse rechters zijn niet genereus  met de vergoeding van deze kosten.
Als de klant ook zijn algemene voorwaarden heeft, en u ook, dan zijn er geen voorwaarden. Stuur deze voor de zekerheid bij elk factuur mee.

Incasso
Uw aanmaning gaat per aangetekende post. Zorg dat er geen betwisting is..
Dreig eventueel dat de debiteur een wanbetaler is en refereer aan een boete van de Franse overheid.
Als u gerechtelijk moet gaan, dan heeft u de volgende mogelijkheden:
•    EBB
•    Kort geding
•    Bodemprocedure
Er zijn helaas te weinig rechters in Frankrijk, dus erg snel zal het niet gaan.

Spanje door Abogada Bélen Lopez Morata, Advocaat Spaans Recht
Als we aan zaken doen met Spanje denken, denken we onmiddellijk aan de gigantisch lange betaaltermijnen van 90 tot 180 dagen. Gemiddeld betaalt de Spanjaard na 85 dagen, terwijl de overheid na 111 dagen betaalt.
Mevr. Belen gebruikte bij haar presentatie van voetbal als metafoor. Zaken doen met Spanjaarden betekent al één nul achterstaan bij de aftrap. Er heerst een enorme debiteurenbescherming.
Daarnaast is er achterstand als gevolge van de taal, cultuur en…..de enorme bureaucratie.
Dus leveranciers; bereid je goed voor op de wedstrijd. Win informatie over de klant en weet wat de rechtsvorm is, wie er handelsbevoegd is, wat de financiële situatie is en vooral check het register zoals handelsregister, onroerend en roerend goed register en algemene voorwaarden register.
Er bestaan ook zwarte lijsten van bedrijven (te vergelijken met onze BKR) van wanbetalers.
Ben de aanval van de tegenstander voor en herken de gebruikelijke signalen maar ook hele lokale als betalingsvoorstellen met wissels met een uitgestelde datum en het niet deponeren van de jaarrekening.
Aanval als beste verdediging.
•    Zorg voor een goed contract met daarin vermelding van welk recht van toepassing is, de bevoegde rechtbank en eigendomsvoorbehoud.
•    Vermijd problemen door een goede documentatie van de vordering zoals de order, orderbevestiging met de Algemene voorwaarden, ondertekende afleverbewijzen, en een goede factuur.
•    Betaling verzekeren bij betalingsregeling via executoriale titels als wissels en notariële erkenning.
Spaanse Gerechtelijke Procedure
•    Betalingsbevel procedure hetzij Europees anders Spaans
•    Dagvaardingsprocedure
•    Executie procedure van titels en vonnissen
•    Faillissement

Slotadvies; schakel op tijd een incasso en juridisch expert in.

Italië door Andrea Candiano, Jurist
Vergelijkbaar met Spanje mbt taal en cultuur (domani…ofwel morgen)
Italië is de 11e economie van de wereld en heeft het moeilijk de laatste jaren. Hoge werkloosheid en lage lonen. Aantal faillissementen in 2013 met 10 % toegenomen. Hoe meer na het zuiden, hoe zwakker de regio dus ook hoe onbetrouwbaarder de klant.
Check de rechtsvorm want SS, SNC en SAS zijn vormen zonder enige aansprakelijkheid in tegenstelling tot SpA, Srl en Sapa.
Rechtszaak begint door binnen 40 dagen te bewijzen dat er sprak is van een vordering mnet alle noodzakelijke documenten.
Bij geen tegenspraak kan de crediteur de executoriale procedure beginnen.
Het beste incasso resultaat wordt verkregen middels minnelijke incasso.
Meerdere brieven per email, fax en reguliere post in de regionale taal het Italiaans gevolgd door meerdere telefonische incassopogingen (De ervaring leert dat dit het meest effectief is in Italië. De gerechtelijke incasso is voor Italië niet aan te raden. De reden hiervoor is gelegen in het feit dat dergelijke procedures kostbaar zijn en erg lang duren.

Gerechtelijke procedure
Indien het gaat om een onbetwiste vordering adviseren wij het volgen van een zogenaamde betalingsbevelprocedure. Indien de debiteur geen verweer voert voorafgaand of tijdens deze betalingsbevelprocedure dan kan er binnen 40 dagen een veroordelend vonnis worden verkregen. In beginsel geldt dat de verliezende partij wordt veroordeeld tot betaling van de kosten van deze procedure. Indien de schuldenaar echter geen verhaal biedt dan worden de kosten doorberekend en komen voor rekening van de opdrachtgever. De kosten van deze procedure  en daarmee het kostenrisico is afhankelijk van de hoogte van de vordering en varieert vanaf € 150,00 (voor een vordering van € 300,00) tot € 2.500,00 (voor een vordering van € 100.000,00).
Indien de vordering vooraf of tijdens de betalingsbevelprocedure wordt betwist dan dient de reguliere gerechtelijke procedure te worden ingezet. De kosten van deze procedure bestaan uit rechtbankkosten en kosten van de advocaat. De tarieven van de advocaat hangt af van de tarieven van de lokale orde. Procederen in grote steden is duurder dan op het platteland. Daarnaast zijn de kosten afhankelijk van de hoogte van de vordering. Advocaatkosten gaan vanaf € 1.000,00. In het algemeen is het in Italië geregeld dat de verliezende partij eveneens veroordeeld wordt om de kosten van de procedure (inclusief de advocaatkosten) te betalen.

Vonnis
Na verkrijging van een veroordelend vonnis kan tot tenuitvoerlegging daarvan worden overgegaan. De mogelijkheden voor Italië zijn het uitvaardigen van een dwangbevel, beslag op roerende zaken, beslag op onroerende zaken en beslag op een bankrekening. Al deze maatregelen hebben met elkaar gemeen dat de kosten van tenuitvoerlegging erg oplopen. Beslag op roerende zaken gaat bijvoorbeeld vanaf € 1.500,00.
Conservatoir beslag is mogelijk maar is eveneens een kostbare aangelegenheid. Afhankelijk van de regio binnen Italië kan voor of na vonnis verkrijging een faillissementsverzoek worden ingediend. Van belang om te weten is dat niet iedereen in Italië failliet kan worden verklaard. Boeren, ambachtslieden en kleine ondernemers kunnen wettelijk gezien niet failliet ook al bieden ze geen verhaal. De mogelijkheden en kosten van gerechtelijke incasso en tenuitvoerlegging tonen de noodzaak van minnelijke incasso wederom aan.

UK, door John Holmes
Advies hoe zakendoen met Britten. Don’ts:
•    Wees niet te direct. Onze directheid wordt soms als onbeleefd en grof ervaren.
•    Geef geen kritiek, zeker niet op de Britten zelf of op hun gebruiken.
•    Praat op de werkvloer niet over privézaken.
•    Wees niet te dwingend in communicatie en afspraken. Geef een Brit de ruimte; hij bepaalt zijn eigen tijdspad.
•    Overschat uw kennis van de Engelse taal niet.

De Brit
Britten zijn, vooral in het begin, behoudender dan Nederlanders. De Brit laat niet snel het achterste van zijn tong zien. Als een contract eenmaal gesloten is, zal hij wel open en direct in de omgang zijn. Persoonlijk contact speelt een belangrijke rol bij het zakendoen met de Brit, maar wel met een gepaste afstand. Privé en zakelijk blijven dan ook meestal strikt gescheiden.

Afspraken maken
De Britse zakenman is erg stipt en verwacht dat zijn bezoeker dat ook is. Elke eventuele vertraging moet onmiddellijk worden gemeld. Wees op tijd.

Gerechtelijke incasso
Voor Engeland & Wales geldt een onderscheid tussen vorderingen tot £ 15,000.- en vorderingen van £ 15,000.- en hoger. Vorderingen boven £ 15,000.- worden beslecht door de High Court. Vorderingen beneden de £ 15,000.- worden behandeld door de County Courts. De County Courts kennen daarnaast een speciale afdeling voor vorderingen tot £ 5,000.- waar geprocedeerd wordt via de zogenaamde Small-claims procedure. Deze procedure kan relatief snel en goedkoop worden gevoerd. Voor vorderingen tussen £ 5,000.- en £ 15,000.- (de zogenaamde Fast-Track procedure) geldt gemiddeld eveneens een kortere procesduur dan  voor de reguliere civiele procedures die door de High Court worden behandeld. Gemiddeld duurt een procedure 8 maanden voordat er een veroordelend vonnis wordt verkregen.

Tegen half zes waren alles landen de revue gepasseerd. Het was een lange maar zeer informatieve zit. We danken Sander Bierens en zijn sympathiek en deskundig team, we danken Credit Tools voor hun uitstekende gastheerschap.

Auteur: Silvano Orvini is directeur-eigenaar van ORVINI Credit Management Personeel & Advies.
Bron: De Credit Mananager, jaargang 2014, nummer 4.

Shares