Spookfacturen, nepwebsites, telefoontjes over investeringen met mooie rendementen. Nederlandse bedrijven leiden jaarlijks zo’n € 500 miljoen schade door acquisitiefraude. De totale schade door financieel-economische criminaliteit bedraagt ruim € 3,7 miljard. Van een gestructureerde, effectieve bestrijding van de oplichtingspraktijken is tot nu toe niet of nauwelijks sprake. Maar verandering is op komst. Na de zomer gaat de FraudeInfodesk van start, een publiekprivate samenwerking voor het matchen van fraudegegevens. Initiatiefnemer is Stichting aanpak Financieel-economische Criminaliteit in Nederland (SafeCin) die o.a. de Fraudehelpdesk exploiteert. Directeur mr. Fleur van Eck en projectmanager John W. Nihot RAE vertellen er meer over.

‘Voorkomen dat de Nederlandse bevolking slachtoffer wordt van fraude. En burgers en bedrijven behoeden voor oplichtingspraktijken en weerbaarder maken tegen fraude.’ Dat is sinds de oprichting in februari 2011 de missie van de Fraudehelpdesk. Als frontoffice van de Stichting Aanpak Financieel-Economische Criminaliteit in Nederland (SafeCin) en opvolger van het Steunpunt Acquisitiefraude spant de instelling zich al jaren actief in om acquisitiefraude hoog op de politieke agenda te krijgen. ‘Dat vergt uithoudingsvermogen’, zegt directeur mr. Fleur van Eck. ‘Als het gaat om de zogeheten verticale fraude (fraude met overheidsgelden) heeft de overheid het redelijk goed voor elkaar. FIOD, Belastingdienst en Functioneel Parket zitten er bovenop. Op zich logisch, gezien het schadebedrag van ruim € 7 miljard. Horizontale fraude daarentegen, waar de burgers en het bedrijfsleven het slachtoffer van zijn, staat lager op de prioriteitenlijst. Feitelijk is er nu alleen de Fraudehelpdesk om te waarschuwen en signalen van fraude te melden aan de politie en toezichthouders. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) en de Autoriteit Consument en Markt (ACM) doen ook wel aan preventie, maar zij richten zich primair op hun toezichthoudende taak richting het bedrijfsleven. Gelukkig zit er schot in de zaak. Op 1 juli wordt de wet op de Acquisitiefraude van kracht. Daarmee komt er eindelijk een straf op acquisitiefraude en een betere bescherming voor ondernemers tegen oneerlijke handelspraktijken. Behalve telefonische misleiding of misleiding via een vertegenwoordiger vallen ook de spookfacturen onder de wet. Ook in Brussel staat acquisitiefraude vol in de schijnwerpers. Zowel de Europese Commissie als het Europese parlement is bezig om meer bescherming te realiseren voor ondernemers en zzp’ers. Positieve ontwikkelingen, maar het gaat ons allemaal veel te traag. Daarom nemen we nu zelf, in een nieuwe samenwerking het initiatief. Met de FraudeInfodesk als resultaat.’

Wat houdt de FraudeInfodesk precies in?
‘De FraudeInfodesk is een fraudesignaleringstool die bedrijven helpt om financieel-economische criminaliteit in kaart te brengen, te bestrijden en te voorkomen’, legt projectmanager John Nihot uit. ‘We voldoen hiermee aan de behoefte bij het bedrijfs¬leven aan een centrale aanpak van fraudepreventie. Op dit moment wordt die aanpak belemmerd doordat bedrijven weliswaar van elkaar weten dat ze door fraude schade lijden, maar de onderliggende gegevens uit schaamte, angst, concurrentie of onwetendheid niet sector overstijgend (willen) delen. Daardoor blijft het ongrijpbaar. Bij de FraudeInfodesk wordt alle informatie over vermoedelijke of bevestigde fraude op één besloten en alleen voor deelnemers toegankelijke plek geregistreerd en gematched. Hierdoor kan worden voorkomen dat dezelfde gegevens (KvK-nummers, identiteiten, BSN-nummers, adresgegevens) worden gebruikt voor frauduleuze doeleinden. Door de bundeling van gegevens ontstaat een goed onderbouwd dossier, waardoor oplichters effectiever kunnen worden aangepakt. Hulpmiddel hierbij is het barrièremodel: de fraudeurs lokaliseren en vervolgens met hulp van ‘facilitators’ zoals banken, telecombedrijven en hostingproviders barrières opwerpen die hun bedrijfsvoering onmogelijk maken. Onze focus ligt in eerste instantie op crosssectorale samenwerking tussen bedrijven, waarbij fraudebewustwording en het zo snel mogelijk ontdekken, voorkomen en beperken van schade centraal staan. Als onafhankelijk platform vervult de FraudeInfodesk hierbij een intermediaire functie.’

De FraudeInfodesk is nog in ontwikkeling. Wat is de planning?
Fleur van Eck: ‘We zijn in een vergevorderd stadium en verwachten na de zomer ‘live’ te gaan. Om te kunnen starten, hebben we minimaal vijf en het liefst tien grote bedrijven nodig die op pilotbasis willen meewerken door hun fraudegegevens bij de FraudeInfodesk aan te leveren. De afgelopen maanden hebben we ons initiatief gepresenteerd bij verschillende marktpartijen. De belangstelling is groot. We hebben al de steun van VNO-NCW/MKB Nederland en verschillende bedrijven.
John Nihot: ‘Ook systeemtechnisch liggen we op schema. We zijn momenteel in gesprek met de Engelse organisatie Cifas. Deze Britse non-profitorganisatie heeft meer dan 25 jaar ervaring in de opsporing en preventie van fraude en financieel-economische criminaliteit. Zij wordt daarbij gevoed door inmiddels ruim 325 bedrijven en instellingen. Het Cifas-systeem is zonder grote aanpassingen goed bruikbaar voor de Nederlandse markt. ’

Hoe belangrijk is de FraudeInfodesk voor credit managers?
John Nihot: ‘Heel belangrijk. Credit managers zijn voor de beoordeling van de kredietwaardigheid van klanten aangewezen op kredietinformatiebureaus en andere bronnen. Hoe zorgvuldig die informatie ook wordt verzameld en geanalyseerd, de mogelijke fraudehistorie van een klant of prospect ontbreekt. Juist op dit punt wordt de FraudeInfodesk straks van grote toegevoegde waarde. Niet voor niets dringt de Haagse Commissie van VVCM en VCMB, samen met onder andere VNO/NCW en MKB Nederland, al jaren aan op een centrale aanpak van fraude. En nu is het (bijna) zover!’
Fleur van Eck: ‘Ik roep daarom alle VVCM-leden op ons initiatief te omarmen en de FraudeInfodesk bij hun management, mede vanuit Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, te promoten. Hoe meer bedrijven zich bij het platform aansluiten, des te groter de slagkracht om fraude te bestrijden en financiële schade te voorkomen. En dat is toch wat we allemaal willen?!’

Voor meer informatie over de FraudeInfodesk kunt u contact opnemen met John W. Nihot RAE, 06 57670221, jw@nihot.nu.

[kader]
‘Informatie delen en samenwerken’
‘Fraude is een wijdverbreid fenomeen. Als je er niets aan doet, blijft het bestaan en neemt het alleen maar toe.’ Dat zegt Willem Jan Pepping, voorzitter van de Haagse Commissie VVCM/VCMB en manager Claims van Atradius . Hij is blij met het initiatief van de Stichting aanpak Financieel-economische Criminaliteit in Nederland (SafeCin). ‘Fraude, en in het bijzonder faillissementsfraude, staat al jarenlang op de agenda van de Haagse Commissie. Ondanks onze inspanningen om, samen met andere partijen, het onderwerp op de prioriteitenlijst in politiek Den Haag te krijgen, hebben fraudeurs nog steeds vrij spel. Binnen het justitieel apparaat is er maar weinig aandacht voor. Als er al iets gebeurt, wordt de beschikbare capaciteit primair ingezet op grote, spraakmakende dossiers, zoals de vastgoedfraude. De kleine, alledaagse oplichtingspraktijken waar bedrijven en burgers veel schade door lijden, blijven vrijwel buiten schot. De aanpak wordt nog eens extra bemoeilijkt doordat de overheid over veel informatie over fraude beschikt, maar die gegevens op grond van de privacywetgeving niet aan derden beschikbaar stelt. Daarom juichen wij de komst van de nieuwe FraudeInfodesk toe. Straks is er eindelijk één centraal platform waar bedrijven, met inachtneming van de Wet bescherming persoonsgegevens, hun fraudedata kunnen registreren en uitwisselen. En zo fraude kunnen bestrijden én voorkomen. Informatie delen en samenwerken, dat is de enige manier om criminelen een halt toe te roepen.’ De ontwikkeling van de FraudeInfodesk wordt gesteund door verschillende bedrijven, waaronder Atradius. Waarom? Willem Jan Pepping: ‘Fraudebestrijding is een hot item bij kredietverzekeraars. Fraude leidt tot grote economische schade en de taak van de kredietverzekeraar is daar haar klanten tegen beschermen. En niet alleen in Nederland, maar wereldwijd. De International Credit Insurance & Surety Association (ICISA) heeft het als één van de kernthema’s voor de komende jaren benoemd. Als actief ICISA-lid, met bovendien Andreas Tesch (Chief Market Officer Atradius) als ICISA-voorzitter, neemt Atradius haar verantwoordelijkheid door in de ontwikkeling van de FraudeInfodesk te investeren.’ Welke bijdrage kunnen de VVCM-leden leveren? ‘Ik sluit me van harte aan bij de oproep van Fleur van Eck en John Nihot aan alle credit managers: omarm het initiatief en breng de FraudeInfodesk onder de aandacht bij het management. Hoe groter het aantal deelnemers, des te sneller en effectiever we fraude kunnen aanpakken!’

Auteur: Geert de Vries is eindredacteur van De Credit Manager.
Bron: De Credit Manager, jaargang 2016, nummer 2.

Shares