In deel 1 van dit artikel, verschenen in nummer 3 van De Credit Manager (2012), kwamen twee alternatieve wijzen voor de betaling in geld aan de orde: de betaling in natura en verrekening. Aan beide methoden kleven juridisch relatief weinig risico’s, zolang zij maar bij het aangaan van de overeenkomst tussen partijen zijn vastgelegd. Er zijn evenwel nog vele andere manieren van betaling. In dit vervolgartikel gaan we dieper in op cessie en incassomachtiging.

Cessie ter betaling
Dat een debiteur nog in afwachting is van betalingen van zijn debiteuren, is in de incassopraktijk een veelgehoord excuus voor de te late betaling van uw vordering. Indien de debiteur geen liquide middelen heeft om de vordering te kunnen voldoen, maar wel vorderingen heeft op debiteuren, kan hij u betalen door één of meer van zijn vorderingen op debiteuren over te dragen. Het leveren van vorderingen wordt ook wel cessie genoemd.
Het betalen door het leveren van vorderingen is een vorm van inbetalinggeving. Juridisch maakt het geen verschil of de betaling plaatsvindt door het leveren van bijvoorbeeld een auto of een debiteurenpost. In de wet is bepaald dat slechts met toestemming van de schuldeiser een schuldenaar zich van zijn verbintenis kan bevrijden door een andere prestatie dan de verschuldigde, zelfs al zou die van gelijke of zelfs hogere waarde zijn (artikel 6:45 BW). Dit artikel houdt in dat u als schuldeiser niet met iets anders dan betaling in geld genoegen hoeft te nemen indien dit niet is overeengekomen. Ieder der partijen is nu eenmaal gebonden aan de tussen hen bestaande verbintenis en kan daarvan niet eenzijdig afwijken, zelfs niet als dit gunstiger lijkt voor de andere partij. Zonder overeenstemming tussen partijen mogen er dus geen knollen voor euro’s en geen euro’s voor knollen worden geleverd.
Met een voorstel van een debiteur voor betaling door middel van cessie moet niet te lichtvaardig worden ingestemd. Het is van belang goede afspraken te maken ingeval de overgedragen debiteur niet betaalt. Indien u instemt met betaling door middel van levering van een vordering op een debiteur, is bijvoorbeeld een nadien ontstane insolventie van de betreffende debiteur in beginsel uw risico.
Indien er overeenstemming is over de betaling door het leveren van vorderingen, kan tot cessie worden overgegaan. Deze cessie dient te worden vastgelegd in een notariële akte, dan wel in een door partijen ondertekend schriftelijk stuk. De over te dragen vordering moet in voldoende mate door de akte worden bepaald. Het moet dan ook duidelijk zijn welk vorderingsrecht de debiteur op diens debiteur overdraagt. Als u eigenaar bent geworden van de vorderingen van uw debiteur, is het zaak dit zo spoedig mogelijk aan de debiteur van uw debiteur mee te delen. Zolang dit niet kenbaar is gemaakt aan de debiteur van uw debiteur, kan de betreffende debiteur nog steeds bevrijdend betalen aan uw debiteur. Als alles goed gaat, kunt u op deze wijze uw vordering voldaan krijgen.
Echter, ook hier geldt dat wanneer overdracht van een vorderingsrecht plaatsvindt voorafgaand (zeker binnen één jaar) aan het faillissement van de debiteur, en de gezamenlijke crediteuren daardoor benadeeld zijn, de curator deze wijze van betaling zal (kunnen) vernietigen. Net als inbetalinggeving is cessie, in het zicht van het faillissement, aan te duiden als een zogenaamde paulianeuse handeling. Door bij het aangaan van de overeenkomst overeen te komen dat uw debiteur te zijner tijd op verzoek van crediteur gehouden is mee te werken aan een alternatieve wijze van betaling, kan het risico van vernietiging aanzienlijk worden verminderd.

Incassomachtiging
Om de administratieve last van slecht betalende debiteuren te verlichten, kan het aantrekkelijk zijn uw vordering te innen door gebruik te maken van een incassomachtiging. De grondslag voor de doorlopende incassomachtiging is te vinden in het incassocontract dat is gesloten tussen de debiteur en zijn bank. Onderdeel van de overeenkomst is onder meer dat de bank en uw debiteur binnen een bepaalde termijn (variërend van 5 werkdagen tot 56 kalenderdagen) kunnen storneren. Dit om te voorkomen dat u afschrijvingen doet waarmee uw debiteur het niet eens is of waardoor de debetstand van uw debiteur bij de bank te hoog oploopt.
Het voordeel van de incassomachtiging is dat de crediteur niet hoeft af te wachten totdat de debiteur betaalt. Indien het saldo op de rekening ontoereikend is, dan wel de debiteur de betaling storneert (wat niet mogelijk is bij een eenmalige incassomachtiging), slaat het ogenschijnlijke voordeel om in een nadeel. Zeker indien de debiteur uiteindelijk failliet gaat en de bank en/of de curator gedane betalingen via incassomachtiging ‘terugdraaien’. Dit terugdraaien door zowel de curator als door de bank is al in diverse gerechtelijke procedures aangevochten, uiteindelijk steeds zonder resultaat. De redenering die de Hoge Raad hieraan telkens ten grondslag legt, komt erop neer dat de creditering van uw rekening en het debiteren van de rekening van uw debiteur een administratieve kwestie is. Van juridische (onvoorwaardelijke) betaling is pas sprake nadat de termijn voor storneren is verstreken.
Veelal worden de automatisch geïncasseerde bedragen geboekt op het moment dat de rekening wordt gecrediteerd, terwijl op dat moment juridisch nog geen sprake is van een onvoorwaardelijke betaling. Niet alleen de creditering wordt dan teruggedraaid, ook het (verzekerde) leverancierskrediet kan hierdoor worden overschreden.

Conclusie
In beide delen van dit artikel hebben wij geprobeerd duidelijk te maken dat er meer manieren zijn die tot betaling kunnen leiden. Hoewel er risico’s kunnen kleven aan deze alternatieve methoden, kunnen, bij een juist gebruik, goede resultaten worden behaald en hebben de crediteuren extra instrumenten in handen. Deze mogelijkheden worden veelal bepaald door wat tussen partijen is overeengekomen, dan wel welke afspraken er nadien kunnen of mogen worden gemaakt. Wij hebben gewezen op de risico’s, maar een verantwoord risico nemen, is nog altijd beter dan de zekerheid van niets krijgen.

Auteurs: mr. Raymond Arnoldus is advocaat en curator bij Bierens Incasso Advocaten. Mr. Wim Janssens is advocaat en curator bij Bierens Incasso Advocaten.
Bron: De Credit Manager, 2012, nummer 4.

Shares